Trong các đề thi THPT Quốc gia môn Toán, dạng bài tập về đồ thị - hàm số luôn chiếm số lượng câu hỏi lớn với khoảng từ 5 cho đến 7 câu. Trong đó, ngoài những câu hỏi cơ bản thì các em cần đặc biệt lưu ý đến các câu liên quan đến cực trị của hàm số.

Dưới đây là 2 trong số những dạng bài thường gặp nhất liên quan đến phần cực trị. Đó là dạng câu hỏi Xác định điểm cực trị và Tìm điều kiện của tham số để hàm số có cực trị thỏa mãn yêu cầu đề bài

Tổng hợp 50 câu chuyên đề toán ứng dụng thực tế ôn thi THPT 2021

*

1, Dạng toán cực trị của hàm số thứ nhất: Xác định điểm cực trị của hàm số

*

Phương pháp giải:

Bước 1: Tìm đạo hàm f’(x) của hàm số f(x)

Bước 2: Sau khi tìm đạo hàm, ta có 2 cách

Cách 1: Lập bảng biến thiên của hàm số dựa vào đạo hàm, từ đó xác định được điểm cực trị của hàm sốCách 2: Lập bảng xét dấu của f’(x), từ đó xác định được điểm cực trị của hàm số

2, Dạng toán cực trị của hàm số thứ hai: Tìm điều kiện của tham số để hàm số có cực trị thỏa mãn yêu cầu đề bài

*

Ví dụ mẫu: Tìm tập hợp tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số y = x3 – 3x 2 + mx đạt cực đại tại x = 1

A, {3} B, Tập rỗng C, {1} D, {1; 3}

Hướng dẫn giải:

TXĐ: D = R

Ta có y’ = 3x2 – 6x + m. Hàm số đạt cực đại tại x = 1 => f’(1) = 0 m = 3

+) Kiểm tra lại: Với m = 3: f’(x) = 3x2 – 6x + 3 = 3 (x-1) 2 ≥ 0 => f(x) không có cực trị => chọn đáp án B

3, Tóm tắt lạilý thuyết cực trị của hàm số

Xét các hàm số f(x) có đạo hàm trên tập xác định của nó

+) kết quả 1: f(x) có n (n ∈ N*) điểm cực trị khi và chỉ khi f’(x) = 0 có n nghiệm và f’(x) đổi dấu khi đi qua nghiệm đó

+) kết quả 2: tính chất của các điểm cực trị của hàm số được xử lí thông qua tính chất nghiệm của phương trình f’(x) (khi đã thỏa mãn điều kiện có cực trị tương ứng)

+) kết quả 3: f(x) đạt cực trị (cực đại hay cực tiểu) tại xo thì f’(xo) = 0. Đây là chiều suy ra, nên khi thực hiện yêu cầu cụ thể là cực đại hay cực tiểu thì học sinh tiến hành kiểm tra lại các trường hợp của tham số (bằng dấu hiệu 1 hay dấu hiệu 2) để đưa ra kết luận

*

4, Tổng hợp các bài tập trắc nghiêm cực trị của hàm số (có giải chi tiết)

Bài tập tìm cực trị của hàm số câu 1: Tìm điểm cực đại của hàm số y = x3 – 3x + 2

A, 1 B, -1 C, 0 D, 4

Hướng dẫn giải: Tập xác định của hàm số là: D = R

Ta có y’ = 3x2 -3 = 0 ó x = 1 hoặc x = - 1

Nếu x =1 thì y = 4

Nếu x = -1 thì y = 0

Cách 1: Lập bảng biến thiên của hàm số

x-∞ -1 1 + ∞
f’(x) + 0 - 0 +
f(x)

4 + ∞

0

-∞

 

Dựa vào bảng biến thiên, điểm cực đại của hàm số là x = -1

Chọn đáp án B

Cách 2: Xét dấu của f’(xo) với xo là nghiệm của phương trình f’(x) = 0

Ta có: y’ = 3x2 – 3 = 0 ó x = -1 hoặc x = 1.

Nếu x = -1 thì y = 4

Nếu x = 1 thì y = 0

Ta có y’’ = 6x. Vì y’’(1) = 6 > 0 => x = 1 là điểm cực tiểu của hàm số và y’’(-1) = -6 x = -1 là điểm cực đại của hàm số

 

Cực trị của hàm số Câu 2: Tìm điểm cực tiểu của hàm số y = x3 – 3x2 + 2

A, 0 B, 2 C, -4 D, 1

Hướng dẫn giải: TXĐ D = R

Ta có: y’ = 3x2 – 6x = 0 ó x = 0 hoặc x = 2

Nếu x = 0 thì y = 2

Nếu x = 2 thì y = - 2

Cách 1: Lập bảng biến thiên. Dựa vào bảng biến thiên, điểm cực tiểu của hàm số là x = 2 => Chọn đáp án B

Cách 2: Xét dấu f’’(xo) với xo là nghiệm phương trình f’(x) = 0

Ta có y’ = 3x2 – 6x = 0 ó x = 2 hoặc x = 0

Nếu x = 2 thì y = - 2

Nếu x = 0 thì y = 2

Ta có y’’ = 6x – 6. Vì y’’(2) = 6 > 0 => x = 2 là điểm cực tiểu của hàm số và y’’(0) = -6 x = -1 hoặc x = 1.

Nếu x = -1 thì y = - 6

Nếu x = 1 thì y = -2

Cách 1: Lập bảng biến thiên. Dựa vào bảng biến thiên, cực đại của hàm số là y(CĐ) = - 2 => Chọn đáp án C

Cách 2: Xét dấu f’’(xo) với là nghiệm của phương trình f’(x) = 0

Ta có: y’ = - 3x2 + 3 = 0 x = - 1 hoặc x = 1

Nếu x = -1 thì y = -6

Nếu x = 1 thì y = -2

Ta có y’’ = -6c

Ta có y’’(1) = -6 x = 1 là điểm cực đại của hàm số, suy ra y (CĐ) = y (1) = -2 và y’’ (-1) = 6 > 0 => x = 01 là điểm cực tiểu của hàm số, suy ra Y(CT) = y(-1) = -6

 

cực trị của hàm số Câu 4: Tìm điểm cực đại của hàm số y = x4 - 2x2 + 2

A, 1 B, -1 C, 0 D, 2

Hướng dẫn giải: TXĐ: D = R

Ta có: y’ = 4x3 – 4x = 0 x = -1, x = 0 hoặc x = 1

Nếu x = -1 thì y = 1

Nếu x = 0 thì y = 2

Nếu x = 1 thì y = 1

Cách 1: Lập bảng biến thiên. Dựa vào bảng biến thiên ta có điểm cực đại của hàm số x(CĐ) = 0 -> Chọn đáp án C

Cách 2: Xét dấu f’(xo) với (xo) là nghiệm của phương trình f’(x) = 0

Ta có: y’ = 4 x3 - 4x = 0 x = -1, x = 0 hoặc x = 1

Nếu x = -1 thì y = 1

Nếu x = 0 thì y = 2

Nếu x = 1 thì y = 1

Ta có y” = 12 x2 – 4

Ta có y’’(-1) = 8; y’’(1) = 8 > 0; y’’(0) = - 4 3 - x2 + mx có cực trị

A, <1; +∞> B, ( -∞; 1) C, (1; +∞) D, (-∞; 1>

Hướng dẫn giải

TXĐ: D = R

Ta có: y’ = x2 – 2x + m.


Bạn đang xem: Các dạng toán cực trị của hàm số


Xem thêm: Ôn Tập Chương 2 Đại Số 8 Violet, Đề Cương Ôn Tập Chương 4 Đại Số 8 Violet

Để hàm số có cực trị, cụ thể là 2 cực trị thì y’= 0 có hai nghiệm phân biệt và y’ đổi dấu khi đi qua 2 nghiệm đó

Yêu cầu bài toán => Delta (y’) m 3 - x2 + mx có cực trị

A, <1; +∞> B, (-1; 1) \ {0} C, (-1; 1) D, ( -∞; 1>

Hướng dẫn giải: TXĐ: D = R

Ta có y’ = mx2 – 2x + m. để hàm số có cực trị (cụ thể là 2 cực trị) thì y’ = 0 có hai nghiệm phân biệt và y đổi dấu khi qua 2 nghiệm đó

Trường hợp 1: Xét m = 0 => y’ = -2x = 0 ó x = 0

Bảng xét dấu

x-∞ 0 +∞
f’(x) + 0 -

Trong trường hợp này, hàm số đạt cực đại tại x = 0 (thỏa mãn)